Sprawozdanie finansowe EBC za rok 2025

26 lutego 2026

• EBC wykazał stratę w wysokości 1,3 mld euro (2024: 7,9 mld euro)
• Straty zostaną skompensowane przyszłymi zyskami

Sprawozdanie finansowe Europejskiego Banku Centralnego (EBC) za rok 2025 wykazało stratę na poziomie 1254 mln euro. Jest ona dużo niższa niż strata za rok 2024, wynosząca 7944 mln euro, głównie dlatego że znacznie zmalały koszty netto z tytułu odsetek. Strata za 2025, tak jak straty za poprzednie lata, pozostanie w bilansie EBC i zostanie skompensowana przyszłymi zyskami. Ponieważ poniesiono stratę, za 2025 nie nastąpi podział zysku między krajowe banki centralne ze strefy euro.

Straty notowane od 2022 nastąpiły po wielu latach wysokich zysków i wynikają z działań Eurosystemu, które były niezbędne do realizacji jego głównego zadania, czyli utrzymywania stabilności cen. Wymagało to od EBC zwiększania sumy bilansowej przez zakup aktywów finansowych, w większości ze stałym oprocentowaniem i długim terminem zapadalności. W związku z tym nastąpił odpowiedni wzrost zobowiązań EBC, które podlegają zmiennemu oprocentowaniu. Zatem podwyżki podstawowych stóp procentowych EBC wprowadzone w 2022 i 2023 w celu przeciwdziałania wysokiej inflacji w strefie euro przełożyły się na natychmiastowy wzrost kosztów z tytułu odsetek od zobowiązań. Natomiast przychody z tytułu odsetek od aktywów EBC, zwłaszcza papierów wartościowych nabytych w ramach programu skupu aktywów (APP) i nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii (PEPP), nie zwiększyły się w takim samym stopniu. Ponieważ od 2024 wprowadzano kolejne obniżki podstawowych stóp procentowych EBC, a w miarę upływu terminu zapadalności papierów wartościowych z portfela APP i portfela PEPP zobowiązania EBC stale malały, skutki niedopasowania oprocentowania aktywów i zobowiązań znacznie się zmniejszają. Dlatego koszty netto z tytułu odsetek w 2025 były znacznie niższe niż w poprzednich latach.

Oczekuje się, że w 2026 lub rok później EBC ponownie osiągnie zysk, lecz będzie to zależeć od przyszłych poziomów podstawowych stóp procentowych EBC i kursów walutowych, a także wielkości i struktury jego bilansu. W każdym razie EBC – niezależnie od wszelkich strat – może skutecznie działać i realizować swoje główne zadanie, jakim jest utrzymywanie stabilności cen. O dobrej kondycji finansowej EBC dodatkowo świadczą jego kapitał i wysokie salda różnic z wyceny, które na koniec 2025 wyniosły w sumie 71 mld euro, czyli o 12 mld euro więcej niż na koniec 2024.

W 2025 przychody i koszty odsetkowe EBC kształtowały się następująco:

Koszty odsetkowe w 2025 były dużo niższe niż w 2024. Ich spadek wynikał głównie ze znacznego zmniejszenia się kosztów z tytułu odsetek od zobowiązania netto EBC w TARGET, spowodowanego przede wszystkim obniżeniem się średniej stopy oprocentowania (2025: 2,3%, 2024: 4,1%). Niższa średnia stopa oprocentowania była następstwem obniżek podstawowych stóp procentowych EBC oraz, w mniejszym stopniu, przyjęcia jako podstawy oprocentowania stopy depozytu w banku centralnym zamiast stopy podstawowych operacji refinansujących. Do spadku kosztów odsetkowych przyczyniły się także niższe salda w TARGET, wynikające z upływu terminu zapadalności papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej. Niższa średnia stopa oprocentowania doprowadziła również do zmniejszenia się przychodów odsetkowych związanych z należnościami z tytułu przydziału banknotów euro w obiegu, a także odsetek należnych krajowym bankom centralnym od ich wierzytelności z tytułu przekazanych do EBC rezerw dewizowych. Wprawdzie przychody odsetkowe z tytułu rezerw dewizowych zmalały, głównie z powodu niższych przychodów z tytułu odsetek od papierów wartościowych nominowanych w dolarach amerykańskich, ale przychody z tytułu odsetek od papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej praktycznie się nie zmieniły w porównaniu z poprzednim rokiem.

Odpisy z tytułu zmian kursów walutowych wyniosły 1316 mln euro (2024: 81 mln euro) i wynikały głównie z deprecjacji jena, która doprowadziła do obniżenia się wartości posiadanych zasobów w tej walucie. Odpisy te zostały częściowo skompensowane przez zrealizowane zyski kursowe, które powstały przede wszystkim wskutek standardowego dostosowania struktury rezerw dewizowych EBC.

Łączne koszty osobowe zmalały do 809 mln euro (2024: 844 mln euro), głównie z powodu obniżenia się kosztów świadczeń po okresie zatrudnienia i pozostałych świadczeń długoterminowych. Pozostałe koszty operacyjne nieznacznie się zmniejszyły do 619 mln euro (2024: 626 mln euro), przede wszystkim pod wpływem niższych odpisów amortyzacyjnych.

Przychód z tytułu opłat nadzorczych (opłaty pobierane od nadzorowanych banków w celu pokrycia ponoszonych przez EBC kosztów wykonywania zadań nadzorczych) wyniósł 690 mln euro (2024: 681 mln euro).

Suma bilansowa EBC obniżyła się o 37 mld euro, do 603 mld euro (2024: 641 mld euro), głównie w wyniku stopniowego zmniejszania się portfeli APP i PEPP wskutek wykupów.

Skonsolidowany bilans Eurosystemu

Na koniec 2025 suma bilansowa Eurosystemu, na którą składają się aktywa i zobowiązania krajowych banków centralnych ze strefy euro i EBC wobec osób trzecich, wyniosła 6293 mld euro (2024: 6421 mld euro). Spadek w porównaniu z 2024 wynikał głównie ze zmniejszenia się zasobu papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej do 3745 mld euro (2024: 4283 mld euro), przede wszystkim z powodu wykupów. Portfel programu APP zmniejszył się o 351 mld euro, do 2322 mld euro, a portfel programu PEPP – o 186 mld euro, do 1423 mld euro. To zmniejszenie zostało częściowo skompensowane przez wzrost równowartości w euro zasobów złota w posiadaniu Eurosystemu do 1274 mld euro (2024: 872 mld euro) wskutek zwiększenia się ceny rynkowej złota wyrażonej w euro.

Kontakt z mediami: William Lelieveldt, tel.: +49 69 1344 7316.

Uwagi

• Z powodu zaokrągleń przedstawione liczby mogą się nie sumować.
• Więcej informacji o usługach TARGET można znaleźć na stronie internetowej EBC.
• Więcej informacji o źródłach zysków i strat EBC i krajowych banków centralnych ze strefy euro przedstawiono w odnośnym objaśniaczu.
• 13 marca 2024 Rada Prezesów podjęła decyzję w sprawie zasad, według których polityka pieniężna będzie realizowana w przyszłości, i uzgodniła – oprócz innych podstawowych parametrów – że będzie nadal realizować politykę pieniężną przez modyfikowanie stopy depozytu w banku centralnym. W tym kontekście Rada Prezesów postanowiła także, że od 1 stycznia 2025 stopa depozytu w banku centralnym stanie się podstawą oprocentowania a) sald w TARGET jako zobowiązań/należności krajowych banków centralnych ze strefy euro, b) należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie oraz c) zobowiązań stanowiących równowartość przekazanych rezerw dewizowych.
• Więcej informacji o zasadach rachunkowości i sprawozdawczości finansowej EBC i Eurosystemu oraz o rocznym raporcie finansowym EBC można znaleźć w decyzji Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/2938 z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego (EBC/2024/32) (Dz.U. L, 2024/2938, 11.12.2024) oraz w wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2024/2941 z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych (EBC/2024/31) (Dz.U. L, 2024/2941, 11.12.2024), a także na stronie internetowej EBC.
• Skonsolidowany bilans Eurosystemu opiera się na wstępnych danych. Ostateczna wersja rocznego skonsolidowanego bilansu Eurosystemu ukaże się w czerwcu.